admin
Güne başlarken çenede hissedilen kas yorgunluğu, şakak bölgesine vuran ağrılar ve dişlerde beliren sızlama, istemsizce yapılan diş sıkma hareketinden kaynaklanabiliyor. Özel Zirkon Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği hekimlerinden Diş Hekimi Umut Çelepkolu, tıp dilinde bruksizm olarak adlandırılan rahatsızlığın sinyalleri ve klinik muayene adımları hakkında önemli bilgiler paylaştı.
Çoğunlukla uyku evresinde ya da günün akışı içinde istemsiz gelişen bu tablo; diş minesinde aşınma, çatlama ve sızlamanın ötesinde yüz ve baş bölgesinde yoğun kas ağrılarına yol açabiliyor. Diş Hekimi Umut Çelepkolu, tablonun sadece diş dokusuyla sınırlı tutulmaması gerektiğini hatırlatarak, “Sabah uyandığınızda çenenizde gerginlik veya yorgunluk hissediyorsanız, diş sıkma değerlendirilmesi gereken olasılıklardan biridir. Ancak yalnızca bu şikâyetlere bakarak tanı koyamayız. Ağrının ne zaman başladığını, nasıl seyrettiğini ve muayene bulgularını birlikte değerlendirmemiz gerekir.” dedi.
Sadece Uykuda Değil Günlük Koşturmacada Da Yaşanıyor
Rahatsızlık yalnızca gece dinlenirken ortaya çıkmıyor. Yoğun mesai harcarken, trafikte seyir halindeyken veya odaklanma gerektiren işlerle uğraşırken de bireyler çene kaslarını istemsizce kasabiliyor. Gündüz gelişen baskılarda farkındalık geliştirmenin kritik rol oynadığını belirten Çelepkolu, “Gün içinde zaman zaman çenenizi kontrol edin. Dişlerinizi birbirine bastırdığınızı fark ediyorsanız, çene kaslarınızı gevşetmeye çalışın. Dinlenme sırasında dişlerin sürekli temas etmesi gerekmez. Küçük hatırlatmalar, bu davranışı fark etmenize yardımcı olabilir.” uyarısında bulundu.
Ağrının Tek Sebebi Sıkma Refleksi Sayılmıyor
Günün ilk saatlerinde yaşanan her çene ve baş ağrısını kesin olarak bruksizme bağlamamak gerekiyor. Kulak rahatsızlıkları, diş problemleri ve eklem bozuklukları da benzer belirtiler üretebiliyor. Doğru teşhisin kişiye özel tedaviyi belirlediğini aktaran Çelepkolu, “Baş ağrısı yaşayan herkese ‘Dişlerinizi sıkıyorsunuz’ demek doğru değildir. Dişlerdeki hassasiyetin veya çene ağrısının farklı nedenleri olabilir. Muayenenin amacı, belirtileri tek bir nedene bağlamak yerine kaynağını ortaya koymaktır.” sözlerini kullandı.
Fiziksel Nedenler Ve İlaç Faktörü Birlikte İncelenmeli
Ruhsal baskı ve kaygı bruksizm gelişiminde etkili faktörler arasında bulunsa da kalıtsal yatkınlık, tütün, alkol, aşırı kafein tüketimi ile düzenli kullanılan medikal tedaviler de teşhis sürecine dahil ediliyor. Tek yönlü yaklaşımın yetersiz kalacağını belirten Çelepkolu, “Diş sıkmayı yalnızca strese bağlamak eksik bir değerlendirme olabilir. Günlük alışkanlıkları, kullanılan ilaçları ve kişinin genel sağlık durumunu birlikte ele almak gerekir. İlaçla ilişkili bir durumdan şüphelenildiğinde ise değişiklik, ilacı reçeteleyen hekimin değerlendirmesiyle yapılmalıdır.” ifadelerine yer verdi.
Uyku kalitesi de teşhis aşamasının bir parçasını oluşturuyor. Uykuda sık sık bölünmeler ve solunum tıkanıklıkları (uyku apnesi) yaşayan bireylerde bruksizme rastlanabiliyor. Fakat bu birliktelik, her diş sıkan hastada solunum problemi olduğu anlamına gelmiyor. Eşlik eden şikayetlerde göğüs veya kulak burun boğaz uzmanlarıyla koordineli hareket edilmesi önem taşıyor.
Kişiye Özel Hazırlanan Plakların Koruyucu Rolü
Tedavi planlamasında asıl hedef; mevcut ağrıyı hafifletmek, diş dokusunu koruma altına almak ve baskı mekanizmasını dengelemekten geçiyor. Uygun görülen hastalarda tercih edilen şeffaf apareyler, diş yüzeylerini mekanik hasarlardan muhafaza ediyor. Bu aygıtların işlevine değinen Çelepkolu, “Gece plağını diş sıkmayı kesin olarak bitiren bir uygulama şeklinde düşünmemek gerekir. Plağın uygunluğu, kişinin şikâyetleri ve kullanım sürecindeki kontroller önemlidir. Her hastaya aynı yaklaşımı uygulamak yerine, ihtiyaca göre planlama yaparız.” değerlendirmesini yaptı.
Gecikmeden Klinik Kontrol Gerektiren Belirtiler
Süreklilik kazanan çene sızıları, artan diş hassasiyeti, mine çatlakları, diş kırıkları ve besin çiğnerken zorlanma hallerinde muayene aksatılmamalı. Özellikle ağız açıklığında kısıtlılık veya yemek yerken ağrı ortaya çıktığında hekime başvurulması gerekiyor. Çelepkolu son olarak, “Sabah başlayan ağrıları günlük hayatın olağan bir parçası saymayın. Öncelikle nedenini belirlemek gerekir. Doğru değerlendirme, gereksiz uygulamalardan kaçınmamızı ve kişiye uygun bir yol izlememizi sağlar.” tavsiyesinde bulundu.
